Ez da lehen aldia
Maizterrek eta langileek indarrak batu zituztenean
Historiak erakusten digu eskubideak ez direla oparitzen: antolatuz eta indar kolektiboa eginez irabazten dira. Hauek dira elkarrekin gelditzen garenean gauzak alda ditzakegula erakutsi zuten greba batzuk.
20.000 etxek alokairu-greba deklaratu zuten jabeen gehiegikerien aurka. Maizterrek erresistentzia antolatu zuten langile-auzoetan eta borroka fabriketaraino eraman zuten. Haien buruzagietako bat epaitu zutenean, ontziolako 15.000 langilek lanpostuak utzi eta auzitegia inguratu zuten. Grebalarien eta langile-mugimenduaren indar bateratuak agintariak jardutera behartu zituen, eta alokairuak arautzeko lehen legeak lortzen lagundu zuen.
Ia 100.000 pertsonak alokairua ordaintzeari utzi zioten, gure historiako maizter-greba handienetako batean. CNTren Eraikuntza Sindikatutik antolatuta, mobilizazioak eraikinak gainezka egin eta langile-auzoetara zabaldu zen. Maizterren aurkako errepresioaren aurrean, sindikatuek bi eguneko greba orokorrarekin erantzun zuten. Etxebizitzaren aldeko borrokak langile klase osoa mobilizatzeko gaitasuna zuela erakutsi zuen.
Hamar milioi langilek Italia geldiarazi zuten etxebizitzarako eskubidearen aldeko eta bizitzaren garestitzearen aurkako greba orokor batean. Presioari esker, alokairu baxuenak izoztea eta 214.000 etxebizitza eraikitzeko plan bat lortu ziren. Baina borroka ez zen hor amaitu. Grebak maizter-mobilizazioen, etxebizitza hutsen okupazioen eta sindikatu berrien sorreraren ziklo bat ireki zuen. Hurrengo urteetan, mugimenduak konkista berriak lortu zituen, tartean 1978ko alokairuak arautzeko lege bat.
Gauzak aldatu zituzten grebak
| 1855 | Lehen greba orokorra | Josep Barceló langile buruzagia exekutatu eta langile elkarteak debekatu ondoren, Bartzelonak Estatuko lehen greba orokorra bizi izan zuen 1855eko uztailean. «Elkartea edo heriotza» lelopean, milaka langilek lantegiak geldiarazi zituzten antolatzeko eskubidea eskatzeko. |
| 1917 | Greba orokor iraultzailea | Prezioen igoera kontrolgabearen eta krisi politikoaren aurrean, UGTk eta CNTk indarrak batu zituzten greba orokor iraultzaile bat deitzeko. Errepresio basatia gorabehera, mobilizazioak Errestaurazioaren erregimenaren oinarriak kolokan jarri zituen. |
| 1919 | La Canadiense | Zortzi kaleratzeren ondorioz hasitako greba batek Kataluniako industriaren zati handi bat geldiarazi zuen 44 egunez. Langileen elkartasunak patronala eta Gobernua amore ematera behartu zituen. Lortutakoen artean, gaur egun berezkotzat jotzen dugun bat: zortzi orduko lanaldia. |
| 1951 | Barcelonako tranbien greba | Dena tranbiaren prezioaren igoeraren aurkako boikot herrikoi batekin hasi zen. Bagoiak hutsik ibili ziren eta protesta zabaldu egin zen, bizitzaren garestitzearen aurkako greba orokor bihurtu arte. Diktadura frankistaren erdian, mobilizazioak tarifen igoera atzera botatzea lortu zuen. |
| 1976 | Greba orokorra askatasunen alde eta bizitzaren garestitzearen aurka | Trantsizioaren erdian eta oraindik diktadura frankistaren egituren pean, CCOOk, UGTk eta USOk greba orokorra deitu zuten azaroaren 12an, soldaten izozketaren, langabeziaren eta Adolfo Suárezen Gobernuaren neurri ekonomikoen aurka. Lan-amnistia eta askatasun sindikala ere eskatzen zituzten. Errepresioa eta sindikatuen legez kanpoko egoera gorabehera, mobilizazioak bi milioi pertsona baino gehiago bildu zituen, eta erabakigarria izan zen diktadurari behetik orria pasatzeko. |
| 1988 | 14-Dko greba orokorra | Milioika langilek herrialdea geldiarazi zuten Felipe Gonzálezen Gobernuaren Gazteen Enplegu Planaren aurka. Telebista publikoak ere emititzeari utzi zion. Grebaren indarrak Gobernua plana erretiratzera behartu zuen eta konkista sozial berriei bidea ireki zien. |
| 2002 | «Decretazo»aren aurkako greba | Aznarren Gobernuak langabeen eskubideak murriztu nahi izan zituen, dekretu bidez. Erantzuna ekonomiaren sektore osoak geldiarazi zituen greba orokor bat izan zen. Presio sindikalari esker, Gobernuak erreformaren zati handi bat zuzendu behar izan zuen. |
| 2010 eta 2012 | Lan-erreformen aurka | Milioika pertsona grebara itzuli ziren murrizketen, kaleratzeen merkatzearen eta austeritate-politiken aurka. Erreformak geldiaraztea lortu ez bazuten ere, mobilizazioek langileen erresistentzia bizirik mantendu zuten krisia guri ordainarazi nahi zigutenen aurrean. |
| 2017 | Urriaren 3ko herri-geldialdia | Urriaren 1eko polizia-indarkeriaren ondoren, sindikatuek eta erakundeek greba orokorra eta herri-geldialdia deitu zituzten. Ehunka mila pertsonak Kataluniako kaleak bete zituzten, eta erakutsi zuten elkarrekin gelditzen garenean dena geldiarazten dugula. |
| 2018 eta 2019 | 8Mko greba feministak | Milioika emakume kalera atera ziren eta lana, ikasketak, kontsumoa eta zaintzak gelditzera deitu zuten. Greba feministek lantokiak gainezka egin zituzten eta funtsezko zerbait erakutsi zuten: emakumeok gelditzen badugu, mundua gelditzen da. Haien indarrak aldarrikapen feministak eztabaida publikoaren erdigunean jarri zituen. |
Orain guri dagokigu
Maizterrak antolatzen direnean, jabeek dardara egiten dute. Indar hori lan-sindikatuenarekin batzen denean, herrialde osoa geldiarazi dezakegu.
Gaur ditugun eskubideak borrokan irabazi ziren. Zortzi orduko lanaldia, soldata-hobekuntzak edo alokairuen erregulazioa greben, mobilizazioen eta urteetako antolaketa kolektiboaren emaitza izan ziren. Konkista bakoitzaren atzean, beren nagusiei, jabeei eta ukiezinak ziruditen gobernuei aurre egin zieten pertsonak egon ziren. Gu bezalako pertsonak, antolatu eta elkarrekin gauzak aldatzeko indarra zutela deskubritu zutenak.
Greba hauen historiak funtsezko zerbait ere gogorarazten digu: etxebizitzaren aldeko borroka eta lan-eskubideen aldekoa beti joan dira eskutik helduta. Soldata bat irabazteko lan egiten dugun pertsona berberok haren zati handi bat eman behar diegu jabeei eta bankuei. Alokairuak eta bizitzaren kostua etengabe igotzen diren bitartean, gure soldatek balioa galtzen dute. Eta zenbat eta gehiago kostatu hilabete amaierara iristea, orduan eta zailagoa da lan prekario bati uko egitea, nagusiei aurre egitea edo greba bati eustea. Lanean jasaten dugun esplotazioak jarraitu egiten du etxera iristen garenean.
Horregatik, duela ehun urte baino gehiago, Glasgowko eta Barcelonako maizterrek ulertu zuten langile-mugimenduarekin indarrak batu behar zituztela. Eta horregatik, 1969ko Italian, hamar milioi langilek herrialdea geldiarazi zuten etxebizitzarako eskubidea exijitzeko.
Gaur aukera historiko bat dugu aurrean. Kaleak bete ditugu, ezinezkoak ziruditen garaipenak lortu ditugu eta borroka kolektiboak boteretsuei eskubideak erauz diezazkiekeela erakutsi dugu. Orain urrunago joan nahi dugu. Alokairuak jaitsi, etxegabetzeekin amaitu, kontratu mugagabeak lortu eta gure soldaten erosteko ahalmena berreskuratu nahi dugu. Lan eginez irabazten dugun dirua duintasunez bizitzeko izan dadila nahi dugu, eta ez gutxi batzuen etekinak gizentzeko.
Datorren azaroaren 11n greba orokorra egingo dugu etxebizitzaren alde eta bizitzaren kostuaren aurka. Auzo bakoitzean, herri bakoitzean, lantoki eta ikastetxe bakoitzean, antolatzea dagokigu greba masiboa izan dadin. Irabazteko behar dugun indarra gure eskuetan baitago, antolatzeko eta elkarrekin jarduteko dugun gaitasunean.
Duela ehun urte, maizterrek eta langileek historia alda zezaketela erakutsi zuten. Azaroaren 11n guri dagokigu. Greba orokorrera!
